Laureat Milanowskiego Liścia Dębu - Helena Czyżewicz

Urodziła się 24 września 1927 roku w Warszawie. Jest absolwentką Milanowskiej Prywatnej Szkoły Powszechnej, a w okresie okupacji – Szkoły Handlowej mieszczącej się w willi „Bożenka” i tajnego nauczania. Maturę zdała w 1946 w Liceum Ogólnokształcącym w Milanówku.

W czasie wojny zaangażowana była w działalność konspiracyjną w „Szarych Szeregach”
i Wojskowej Służbie Kobiet ZWZ – AK Ośrodek „Mielizna” Milanówek  – pseudonim „Teresa”. Przydzielono ją do 52 plutonu AK porucznika Ryszarda Casky pseudonim „Raczyński” i do Komendy Obwodu „Bażant”. Wykonywała zadania Łączniczki, przewoziła rozkazy, meldunki i prasę podziemną do podległych ośrodków. Była również zaangażowana w kolportaż prasy podziemnej wydawanej w Milanówku między innymi „Tu Mówi Londyn” oraz „Kronika Tygodniowa”. Pomagała również w aprowizacji szpitali powstańczych w Milanówku.

Od ponad 90 lat mieszka w willi „Halinówek”. W czasie okupacji niemieckiej jej dom rodzinny był schronieniem dla wysiedleńców z Wielkopolski, ludzi związanych z Polskim Państwem Podziemnym oraz miejscem zakwaterowania żołnierzy AK wyruszających na akcje dywersyjne. Odbywały się tam też tajne komplety na poziomie szkoły średniej i wykłady
z zakresu prawa konspiracyjnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich. Po Powstaniu Warszawskim udzielała schronienia wypędzonym ze stolicy. Willa „Halinówek” stała się też punktem etapowym dla Węgrów zamierzających wyjechać do ojczyzny.

Aktywnie uczestniczyła w pracach organizacyjnych przy powołaniu Środowiska „Mielizna: Milanówek Światowego Związku Żołnierzy AK. Przez rok była jego przewodniczącą, a przez 10 lat wiceprzewodniczącą. Działała w Komisji Socjalno – Budżetowej i Weryfikacji. Przez wiele lat uczestniczyła w uroczystościach państwowych i lokalnych w Milanówku oraz okolicach w składzie pocztu sztandarowego środowiska „Mielizna”.

Przez dziesięciolecia poprzez swoją działalność społeczną i świadectwo konspiracyjnego zaangażowania w latach II Wojny Światowej promuje Milanówek oraz jego historię, ze szczególnym uwzględnieniem tematyki Węgrów przebywających w Milanówku i okolicach podczas niemieckiej okupacji. W 2015 roku udzieliła dla telewizji węgierskiej wywiadu do filmu dokumentalnego „Węgierski korytarz. Warszawa 1944”, który miał premierę w Muzeum Powstania Warszawskiego w 2017 roku.

Za swoje zasługi została odznaczona: Medalem Wojska (1948), Krzyżem Partyzanckim (1974), Krzyżem AK (Londyn 1981), Odznaką za Akcję „Burza” (1994) oraz Odznaką Weterana Walk o Niepodległość (1996).

Udostępnij na: